Một bảng phân tích SWOT về nghề nghiệp giúp bạn cân nhắc các chọn lựa về ngành nghề cũng như lên kế hoạch để phát triển nghề nghiệp.


Bảng phân tích  nhấn mạnh việc xem xét các yếu tố nội tại của bạn (thế mạnh – điểm yếu) cũng như các yếu tố môi trường (cơ hội và mối đe dọa trong nghề nghiệp) và được cấu trúc như sau:

YẾU TỐ NỘI TẠI Strengths - Các thế mạnh của bạn:

Các yếu tố nội tại có thể kiểm soát được, và nhờ chúng bạn có thể có lợi thế trong công việc.

Ví dụ:

· Học vấn

· Kinh nghiệm (học tập, làm việc, hoạt động xã hội, v.v...)

· Kỹ năng kỹ thuật (sử dụng các phần mềm, công cụ, ngôn ngữ,...)

· Kỹ năng mềm (giao tiếp, làm việc nhóm, lãnh đạo...)

· Cá tính (trách nhiệm, đạo đức, tính kỷ luật, khả năng làm việc dưới áp lực cao, tính sáng tạo, sự lạc quan, sự năng động,...)

· Các mối quan hệ xã hội

Weaknesses - Các điểm yếu của bạn:

Các yếu tố nội tại có thể kiểm soát được, và do đó bạn có thể cải thiện.

Ví dụ:

· Thiếu kinh nghiệm

· Kết quả học tập thấp

· Không có mục tiêu nghề nghiệp cụ thể

· Không hiểu biết nhiều về năng lực bản thân

· Không có kiến thức về các ngành nghề và yêu cầu liên quan

· Kỹ năng kém (kỹ năng kỹ thuật, kỹ năng mềm)

· Tính cách chưa tích cực (thiếu kiên nhẫn, thiếu trách nhiệm, thiếu kỷ luật, thiếu động lực cá nhân, không quyết đoán, e dè, cảm tính,...)

YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG Opportunities - Cơ hội trong nghề nghiệp:

Các yếu tố môi trường tích cực không thể kiểm soát được nhưng có thể tận dụng để có lợi thế.

Ví dụ:

· Các xu hướng nghề nghiệp theo hướng tích cực như sự phát triển do nhu cầu xã hội hay quá trình toàn cầu hóa, tiến bộ về kỹ thuật và công nghệ... của ngành đó

· Cơ hội thăng tiến nếu tiếp tục học lên cao

· Cơ hội phát triển chuyên môn, cơ hội thành công trong lĩnh vực đặc biệt

· Khả năng kiếm được việc làm quốc tế/ ở nước ngoài

Threads - Mối đe dọa trong nghề nghiệp:

Các yếu tố môi trường tích cực không thể kiểm soát được nhưng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến bạn.

Ví dụ:

· Suy thoái kinh tế dẫn đến giảm bớt, sa thải lực lượng lao động trong ngành

· Sự cạnh tranh gia tăng về công việc làm với các đối thủ có kỹ năng tốt, kiến thức chuyên môn cao, đến từ các trường danh tiếng,...

· Không có trường đào tạo chất lượng

· Trình độ chuyên môn của ngành tại địa phương còn hạn chế

· Các công ty không tuyển dụng nhân lực có bằng cấp mà bạn nhắm tới

Bảng phân tích SWOT nghề nghiệp có thể sử dụng vào hai mục đích:

  • Giúp bạn tăng xác suất chọn đúng ngành nghề có nhiều điểm phù hợp với khả năng của bạn, và cho phép bạn có cơ hội phát triển chuyên môn, được thăng tiến, hay có thu nhập tốt với ngành nghề đã chọn. Đồng thời giúp bạn tránh chọn các ngành nghề không phù hợp với khả năng và có triển vọng nghề nghiệp không khả quan.
  • Giúp bạn đánh giá đúng để có kế hoạch phát triển bản thân và tự giới thiệu mình thành công với các trường đại học, cao đẳng mà bạn nộp hồ sơ xét tuyển/ nhà tuyển dụng. Trong trường hợp này, bạn cần có các bước hành động cụ thể tiếp theo:
    • Giới thiệu các điểm mạnh của mình một cách đúng mức và hiệu quả. Cần đặt mình vào vị trí trường bạn nộp hồ sơ xét tuyển/ nhà tuyển dụng để đánh giá đúng mức các thế mạnh này và giải thích được tại sao các thế mạnh của mình lại có ích. Tránh khiêm tốn quá mức và cần mô tả thật ngắn gọn nhưng rõ ràng về các thế mạnh của bạn.
    • Đề cập đến thái độ và cách thức để bạn cải thiện các nhược điểm của mình với trường bạn nộp hồ sơ xét tuyển/ nhà tuyển dụng, đặc biệt là sự tiến bộ về điểm số trong quá trình học, các nhận xét của thầy cô và những người đã từng làm việc với bạn.
    • Đừng quên lưu lại các sách báo, địa chỉ website có thông tin các xu hướng liên quan đến ngành nghề bạn chọn để hiểu thêm các cơ hội và mối đe dọa và nhờ đó, có cách thích nghi hiệu quả.
    • Điểm quan trọng cuối cùng là đừng quên 3 bước hành động quan trọng:
      • Xác định mục tiêu (ví dụ: phát triển bản thân, kỹ năng và thái độ nào đó);
      • Xác định được các phương thức để thực hiện (ví dụ: tham gia các khóa học, lên thời khóa biểu/ lịch trình để luyện tập, tìm sự tư vấn từ người có chuyên môn);
      • Lên kế hoạch - thực hiện một cách bài bản và lâu dài (ví dụ: xác định đâu là ưu tiên, khung thời gian, kết quả cần đạt được và theo đó tiến hành).